Bulan jeung Halimun

Carpon Nazaruddin Azhar

Manéhna nyorangan na korsi taman. Handapeun lampu nu nebarkeun sinar konéng kana buukna nu galing muntang. Beungeutna geulis, najan basa cipanonna ngembeng deui, kageulisanana jadi katémbong layu. Duka naon nu jadi marga lantaran, nepi ka manéhna kudu terus nyusutan cipanon, sabot peuting meuntaskeun manéhna kana poé nu anyar, sabot taya jalma lian nu sadar yén di taman nu perenahna di tengah kota éta, aya wanoja keur nyorangan.

Bulan ngaguliweng seukeut jiga arit. Pikeun leuwihna langit némbongkeun sababaraha béntang tingkaretip.

Si wanoja miceun tisu nu geus cipruk, terus nyabut deui salambar nu pangahirna. Deukeuteunana kembang keretas geus ibunan. Manéhna ngarénghap tur sama sakali teu boga karep pikeun ngarérét arloji nu meulit na leungeun kéncana. Naha waktu téh geus jadi hiji hal nu ku manéhna hayang dipopohokeun? Naha naon nu geus disogrogkeun ku waktu saméméh manéhna jadi hiji-hijina pangeusi taman tur dibarung ku kasedih nu bangun taya hinggana?

Kuduna mah manéhna aya di hiji tempat nu merenah wayah kieu téh. Dibulen simbut haneut tur disenangkeun ku impian-impian éndah. Atawa kuduna mah manéhna aya dina tangkeupan hiji lalaki nu teu pernah boga ungkara séjén pikeun haréwoskeuneun, lian ti kecap tresna jeung kangen. Heueuh. Dunya téh geuning pinuh ku kecap ‘kuduna mah’, lantaran nyakitu téa, bet aranglangka saluyu jeung kahayang urang.

Jalan nu perenahna kiduleun taman éstuning simpé. Teu lila katémbong aya béca ngaliwat. Manéhna hayang pisan ngageroan si tukang béca sangkan bisa nganteurkeun manéhna ka hiji tempat méméh peuting lekasan. Tapi manéhna ukur melong éta béca nu terus ilang lebah tikungan, kahalangan ku wangunan-wangunan toko nu katémbong ngungun.

Hawa kacida tirisna. Calana jins jeung kaos nu saraket awakna karasana leuwih ipis tibatan kulit bawang. Manéhna masih kénéh melong jalan. Katémbong aya deui béca nu ngaliwat sanggeus hiji sédan ngadius ka kulonkeun. Manéhna engab rék ngageroan tukang béca, tapi teu tulus. Najan kitu, katémbong éta béca téh eureun, sanggeus sababaraha detik terus méngkol, asup ka jalan leutik tina papingblok nu meulah taman, terus méngkol ngaliwatan amparan jukut.

Béca eureun. Si tukang béca melong éta wanoja tina sadel bécana, lir keur melong hiji kaahéngan nu ngabalukarkeun manéhna ngadadak jadi patung.

“Néng…” pokna sanggeus sababaraha lila.

Si wanoja melong lalaki nu lalaunan ngoléséd tina sadel bécana, terus nyuplak topi. Manéhna teu ngomong sakemék ogé basa si tukang béca terus nangtung hareupeunana.

“Nuju naon tengah wengi aya di dieu?” tukang béca nanya ku sora nu halon pisan.

Si wanoja ukur gideug meueusan jiga nu teu maksud méré jawaban. Manéhna ukur melong sakeudeung ka éta lalaki, terus menerkeun buuk nu ngaroyom kana beungeutna.

“Emang ngantosan tadi, tapi saur Satpam, Enéng tos mulih…”

Simpé.

“Kunaon sapertos nu nangis?” tukang béca ngasupkeun topi kana saku jékétna nu mun ti beurang mah baris katémbong pisan belélna. Sanggeus rarat-rérét ka sabudeureun, manéhna lalaunan cingogo hareupeun si wanoja tepi ka manéhna bisa leuwih jelas melong sapasang panon nu bareubeu.

“Upami Enéng kersa, emang tiasa jajap Enéng mulih ayeuna. Yu…” cenah, ngaemangkeun manéh, sakumaha kabiasaan jalma lian ka tiap tukang béca. Padahal mah umurna téh ngora kénéh. Malah teu pati géséh jeung umur si wanoja gé. Saluhureun saeutik.

Si wanoja gideug. Anggur melong deui ka lebah jalan.

“Enéng moal sawewengi di dieu pan? Sok ku emang diantosan…” tukang béca téh jung nangtung, leumpang sababaraha léngkah, terus ngajanteng deui.

“Teu kudu nungguan…”

“…naha?”

“Teu kudu nanya…”

“Tapi…”

Éta lalaki teu indit. Manéhna masih kénéh hayang cumarita, atawa ngalakukeun naon wé nu bisa ngarobah sikep éta wanoja tepi ka daék mulang dianteurkeun ku manéhna sakumaha biasa. Geus remen pisan manéhna nganteurkeun éta wanoja téh, geus teu inget puluh-ratusna.

Nu pangahirna tadi burit. Manéhna nganteurkeun éta wanoja ka hiji hotél, tur nénjo si wanoja ngaléngkah bangun hampang naker, asup ka hotél sanggeus mayar ongkos nu terus ditunda ku manéhna dina kotak handapeun jok bécana. Manéhna teu boga alesan nanaon, ngan ukur hayang neundeun sakabéh duit nu kungsi katarima ti éta wanoja.

Duit nu sakapeung dirawatan dibébérés, bari ngimpleng keureutan nu méréna. Wanoja nu ceuk angkeuhanana, éstuning pangéndahna najan dibandingkeun jeung ratusan awéwé nu kungsi diuk dina bécana.

Mindeng pisan manéhna ngimpleng si wanoja sabot manéhna ngaringkuk dina bécana bari nungguan panumpang di Parapatan Lima. Ngadadak manéhna robah jadi mahluk nu misterius pikeun tukang béca lianna. Sakapeung sok teu pupuguh ngoréjat jiga nu kagebah, terus tanggah ka langit, clak kana sadel, ngadius indit. Nu ditujuna taya lian iwal ti hotél tempat si wanoja sababaraha jam saméméhna turun tina bécana. Mun geus katémbong si wanoja kaluar tina panto hotél, gancang disampeurkeun kalayan jiga nu yakin pisan yén si wanoja téh bakal merlukeun dirina.

Nganteurkeun si wanoja mulang ka imahna nu teuing lebah mana –manéhna sok ngan ukur dititah eureun hareupeun hiji gang—éstu geus jadi hiburan nu kacida gedé hargana pikeun gairah hirupna nu hamo bisa ditukeuran najan ku ratusan kajadian nu pikasenangeun. Manéhna kadangkala teu mikiran naha nu dipaké mayar ku si wanoja téh duit atawa lambaran daun. Karidoan éta wanoja tepi ka daék dianteurkeun ku bécana, geus jadi hiji bayaran nu kacida mundelna pikeun manéhna.

Tapi kajadian nu kiwari keur disanghareupan, éstuning matak hareugeueun. Naha naon atuh nu geus kajadian nu ngalantarankeun éta wanoja sumegruk sorangan di ieu taman? Naha saban lalaki nu sok biasa ditepungan ku manéhna geus nganyenyeri haténa ku nyarita nu lain-lain? Atawa naha lalaki tengah tuwuh nu sok ditepungan ku manéhna di sababaraha hotél nu béda, nyarita yén manéhna téh geus boga wanoja lian nu leuwih geulis tibatan manéhna? Mémangna aya kitu wanoja nu leuwih geulis tibatan manéhna?

Si tukang béca geus hayang pok nanya, tapi si wanoja nu keur diteuteupna masih kénéh katémbong keur nataran kasedihna sangkan cimata teu terus nyangkrung na panonna. Saha nu geus sakitu tégana, nu geus nimbulkeun kasedih nu bangun taya hinggana dina haté wanoja nu pangéndahna di ieu dunya?

Jeung deui, saha atuh manéhna téh? Ti saprak manéhna aya di ieu kota, can kungsi ngarasa deukeut jeung hiji jalma lian ti jeung éta wanoja. Rasa nu ngan ukur bisa raket jeung haté hiji lalaki nu teu pernah boga kakuatan nu rosa pikeun ngedalkeunana. Naha bener éta wanoja téh sakumaha nu aya dina sangkaanana? Naha ku naon manéhna boga rasa nu teu bisa disieuhkeun najan apal yén éta wanoja saban peuting aya di hotél nu béda-béda? Heueuh. Asa ruwet atuh hirup téh, tapi tangtuna gé bakal kacida teu raména mun dina hirup euweuh karuwet.

Bulan leungit. Langit pinuh ku reueuk. Cahaya konéng lampu taman mimiti diteureuy halimun.

Taya kakuatan séjén nu geus ngalantarankeun éta lalaki diuk di gigireun si wanoja, lian ti geter haténa nu hayang leuwih deukeut ka manéhna. Malah mun kongang mah hayang pisan ngusapan buukna nu galing muntang, mun téa mah manéhna léah sangkan kasedihna gancang lekasan.

“Tos janari,” pokna, angger halon.

Si wanoja ukur nyengkatkeun beungeutna, pelongna lempeng kana patung awéwé nu anggangna ukur sababaraha méter tina korsina. Patung awéwé nu ngaranggahkeun leungeunna jiga nu hayang néwak naon waé nu rék murag ti langit.

“Akang rék tetep ngantosan, sakumaha biasa. Akang rék ngantosan sangkan tiasa jajap Enéng sakumaha biasana,” pokna deui. Najan sorana ngageter, tapi kakuatan nu sarua, nu geus méré tanaga tepi ka manéhna bisa diuk di gigireun éta wanoja, nu méré kawani sangkan manéhna ngaengkangkeun manéh, teu nyebut deui emang jiga saméméhna.

“Naha kudu ngadagoan kuring?” si wanoja nanya, bari angger melong ka lebah patung.

“Lantaran hal éta nu ngalantarankeun haté akang ngarasa bagja…” témbalna bangun nu lahlahan.

“Naon maksudna?”

“Leres, duka naon maksadna. Mung ukur hoyong ngajajapkeun Enéng sakumaha biasa…”

Si wanoja terus inget, kumaha pasemon éta lalaki mun geus ningali manéhna kaluar ti hotél atawa kaluar ti gang tempat biasana manéhna megat béca. Manéhna gé sok ngarasa, yén éta lalaki téh sok melongkeun heula manéhna tepi ka bener-bener ilang tina tetempoanana, saméméh éta lalaki naék deui kana sadel bécana. Manéhna tara réa nyarita, boh keur di jalan, boh mun manéhna turun hareupeun gang atawa di buruan hotél di mana manéhna bakal nyanghareupan pasemon jalma-jalma nu pinuh ku kapalsuan.

“Kunaon di dinya sok hayang nganteur kuring?”

Si lalaki teu nembalan. Manéhna teu bisa ngajelaskeun nanaon. Réa teuing atuda nu kudu dijelaskeunana. Waktu sakumaha panjangna gé bakal tetep samporét pikeun manéhna ngajelaskeun naon nu geus jadi sumber kabagja sakaligus kaguligah haténa.

“Ti mimiti ayeuna di dinya geus teu kudu nungguan deui kuring. Hirup kuring geus lekasan.” Sora si wanoja lir keur ngaharéwos.

Sanggeus ngahuleng bari tungkul, pok si lalaki téh nyarita, “Pikeun akang, tetep bakal aya nu kedah diantos, Néng. Najan tepi ka iraha waé ogé. Ku akang mah moal sina lekasan, lantaran hal éta nu ngalantarankeun hirup akang aya hargana…”

“Naha maké kuring nu sok ditungguan ku didinya téh atuh? Jeung naha maké di dinya nu sok nungguan kuring téh?”

“Akang gé teu terang, Néng. Nu akang apal mah akang téh kedah jajap Enéng boh  miang atawa mulang…”

“Mulang…” ceuk si wanoja bangun nu keur ngunikeun kecap nu teu ngandung harti nanaon. Manéhna ngarahuh. Dina katunggara haténa alatan hiji hal nu ukur manéhna nu apal, si wanoja nangtung, terus ngusap cipanon ku ramona tepi ka garing pisan. Manéhna tanggah ka langit jiga aya nu ditéangan. Tapi nu témbong ukur mongkléng.

Si lalaki melong bangun héran. Jung manéhna gé milu nangtung. Basa si wanoja ngaléngkah nembus halimun, manéhna gancang nyurung bécana. Tepi ka sisi jalan, saurang gé taya nu nyarita.

“Kuring geus kacida capéna pikeun terus-terusan miang,” ceuk si wanoja bari melong kelemeng péngkolan, “Anteurkeun kuring mulang, ka mana wé kumaha anjeun…”

Sanggeus ngahuleng sakeudeung, si lalaki gancang ngelap jok béca nu geus rada kaibunan ku topina, jiga nu geus taya waktu deui pikeun nyokot elap tina handapeun jok. Terus leungeunna nu gumeter muka jékétna, kalayan rintih éta jékét téh dipakékeun ka si wanoja. Manéhna terus nitah si wanoja naék kana bécana, ku sikep nu némbongkeun yén pikeun manéhna mah éta wanoja téh éstuning hiji jalma nu kacida mulyana.***

Tasik, 9 Agustus 2005

*Kantos dimuat dina Khazanah Pikiran Rakyat.

Carpon Lebaran

Lebaran Sakeudeung Deui

Sakeudeung deui lebaran. Enya sakeudeung deui, ukur saminggu deui. Si Bungsu geus dipangmeulikeun pakean sasetel. Baju katut sendal hello kitty. Meunang meuli ti Jl. Pasar Baru, ti Mang Uki.
“Ari jang si Cikal moal meuli ayeuna?” Mang Uki nanya bari nasupkeun duit sapuluh rebu ti kuring kana urut wadah biskuit.
“Lah, can aya duitna Mang, ke sugan, piduapoeeun ka lebaran,” tembal teh, tamba balem teuing. Atuda, lain teu hayang mangmeulikeun baju keur budak ayeuna, tapi keur meujeuhna suwung ku duit. Da nyeta atuh, bet hese pisan diarahna duit dina jaman kiwari mah.
Mun seug Imas jagjag mah, enya pamajikan kuring, meureun rada katulungan hirup teh. Sok meunang tambahan da manehna sok buburuh ngabordel di Haji Ipin. Malah kalan-kalan mah gede keneh pangasilan manehna mun dagangan kuring keur teu payu mah.
Lain teu hayang atuda, usaha nu gede batina, jiga batur, ngan nyakitu tea heureut pakeun ragap taya. Teu boga modal. Lain teu hayang deuih, unjam-injeum keur modal jiga Mang Uki, ngan bisi teu kuat mayarna. Atuda lain nginjeum ti bang, Mang Uki mah, da nyeta sok kalah riweuh uras-urusna pokna, tapi nginjeun ti si Jingking, tukang ngarentenkeun.      Hih, bet kalah nyiar pipanyakiteun. Nginjeum duit saanu, kudu dibayar sakitu anu. Leuheung basa mun usahana lancar, kumaha mun sabalikna?
“Ilaing mah gede kasieun, Ucup. Habek-habek we neangan modal, kaituna mah kumaha engke, nu penting usaha,” ceuk Mang Uki.
“Atuda kudu asak jeujeuhan sagala rupa ge, Mang. Piraku hubak-habek kitu wae mah, paur kalah matak tideuhak,” tembal teh. Enya, meureun kuring teh euweuh kawani. Tapi, da saha nu melang atuh, unjam-injeum bari jeung can kairong kumaha pikahareupeun? Jaba kapan keur boga nu gering. Paru-paru cenah. Ceuk dokter. Kuduna mah manehna teh dirawat di rumah sakit. Jigana gering geus rada lila, ngan tara dirasa. Ukur nginum obat warung sakalieun batuk teh.
Heueuh meureun, kudu nekad nginjeum modal sangkan…
“Kang,” ujug-ujug aya nu ngagareuwahkeun. “Tuh aya nu rek meuli…”
Kuring beunta, katenjo hareupeun si Marwan keur nangtung. Manehna nu cikeneh ngaguyahkeun teh. Ret kana dagangan, katembong aya ibu-ibu keur milihan cocoan jeung budakna.
“Bade nu mana, Jang?” kuring gancang ngeser. Ngusap panon nu asa cepel pisan. Cikeneh teh ngalamun bari nyarande kana tangkal katapang, bet kalah ngalenyap sakedapan.
“Nu ieu sabaraha, Mang?” si ibu-ibu tea nanya bari nunjuk kana kedok teletabis nu keur dicekel ku anakna.
“Mung dua rebu nu tina palastik mah. Nu tina karet tujuhrebuan,” tembal teh.
“Sarebu nu kieu mah, meni mahal-mahal teuing,” pokna bari ngacungkeun kedok palastik. Tuh, sok teu kira-kira nu nawar teh. Jinisna atuh sakitu mah.
“Limalas we, atuh…”
“Sarebu.”
Song duit sarebu. Asa-asa rek ditampanan teh, tapi ras yen poe ieu teh can ngararisan pisan.
“Mangga atuh,” cekeng.
Nu barangbeuli terus arindit. Budak nu terus ngilik-ngilik kedokna, katembongna jigrah pisan.
Sup duit kana pesak sanggeus dikebut-kebutkeun kana dagangan. “Ngararisan,” cekeng teh ka si Marwan nu keur nyerengeh. Si eta mah geus sababaraha kali ngaladangan katembongna teh. Dagang cimol.
“Seuseut pisan dagang teh,” cekeng.
“Sarua batur ge keur heseeun duit meureun kang. Iwal guru, pagawe nagri, nu terus terusan ditaekkeun gajihna ku pamarentah nu teu pati bingung teh meureun…” pokna.
“Heueuh, teu bela ka nu leutik boga pamarentah teh. Teu adil, nya euy,” cekeng. Atuda jiga nu teu mikir pamarentah teh. Hayoh naekeun gajih pagawe, bari jeung teu bisa ngontrol hahargaan. Sakalina naek gajih pagawe nagri, hahargaan milu nerekel. Rahayat sejen jadi korban.
Lebaran sakeudeung deui. Si Cikal geus ngurihit hayang dipangmeulikeun baju bebetmenan, nu aya jubahan tea. Keur pakeeun lebaran cenah, hayang baju jiga nu Jang Oyib. Abong budak, dibeja-beja geus boga baju anyar teh.
Tadi peuting pamajikan geus ngehkeh deui batuk.
“Ke sugan Rebo hareup urang ka rumah sakit,” cekeng. Maksudna mah poe Salasana rek mulang heula ka lembur, rek maheutkeun ngajual tanah di Cikaleker. Tanah satapak peucang titinggal kolot. Lain teu nyaah, tapi pan keur kacida butuhna. Geus ditawarkeun ka Guru Usman, manehna nyanggupanana poe Salasa. Kitu ge mun duitna bisa kacokot ti bang, cenah. Heueuh, susuganan we atuh.
Poe ieu teh kuduna boga ongkos keu ka lemburna, mun aya leuwihna tina keur balanja meuli beas. Tapi geuning geus liwat lohor can keneh beubeunangan. Tadi isuk ngider heula ka alun-alun, terus mapay-mapay jalan, nya ahirna mah ngadeluk di dieu. Da sok rea nu ngadon ngabuburit ka dieu teh. Bubuhan tempat panonoban jalma rea di lapang ieu mah. Lapang Dadaha.
Beuki beurang beuki rea nu dagang. Tukang dahareun nu amis nu asin katut nu haseumna, tumplek di tengah lapang. Tukang cocooan, lian ti kuring, geus rea nu ngagelar daganganana. Jol doger monyet. Monyetna cindukul dicangcang kana bonang. Runyah-renyoh dipakean kaos Persib. Can waka ditabeuh da can rea nu datang, nu rek ngadon ngabuburitna.
Tamba kesel, meresan dagangan. Rupaning cocoan murahan keur barudak nu teu kabeuli cocooan mahal di toko. Momobilan. Pepestolan. Tap kana kedok. Rupaning kedok warna-warni. Tina karet jeung tina palastik. Kedok badut, teletabis, kedok si Unyil, kedok rupa-rupa, nu monyong, nu seuri jeung nu keur ceurik. Rupa-rupa titiron beungeut keur kaulinan.
Ras ka si Cikal, sok lucu naker mun geus make kedok badut mun mawa ulin atawa ngarepehkeun si bungsu nu keur ceurik.
Si Cikal dangdak-dengdek, ragag-rigig mamake kedok. Calakatak si Bungsu seuri.
Beuki burit nu rek ngadon ngabuburit beuki rea. Tukang doger monyet geus mimiti nabeuh bonang jeung dogdogna. Monyet renyah-renyoh terus leuleumpangan make payung. Atawa ngagugusur sosoraan. Kitu jeung kitu petana teh, tapi nu lalajo jiga nu taya kabosen, utamana bebenjit. Si Marwan keur ngaladangan nu meuli cimolna. Gigireun Mang Aceng geus mimiti ngagoreng daganganana.
Kana dagangan kuring mah can aya nu nyampeurkeun deui.
Kungsi hayang pindah dagang dahareun. Malah geus nawar tanggungan nu Mang Sapja, tanggungan urut baso. Da manehna pindah dagang make roda. Ngan teu kira-kira nawarkeunana, hayang opatratus rebu. Enya tanggunganana mah alus keneh. Jeung kompor katut langsengna harega sakitu teh. Ngan ti mana duitna atuda. Teu boga tutundaan, boga lading sakeupeul ge dipake ngasupkeun si Cikal ka SD. Sakalieun keur mayar kamar kontrakan ge, kamar bedeng nu ukur sarohangan, saratus salawe sabulan jeung keur listrik, hih, sakapeung mah sok dibayar heula ku tamada ka Bu Esih nu bogana.
Lapang beuki rame. Jalma-jalma minuhan lapang. Nu keur cakah-cikih ngaladangan rea, nu ukur ngadekul jiga kuring wae loba. Rijki mah diatur ku Nu Maha Kawasa, ceuk Ajengan Saptari basa Jumaahan harita. Enya meureun can turun rejeki teh keur kuring mah. Can aya nu datang barangbeuli da.
Ras ka imah. Pamajikan keur ngehkeh batuk, moal henteu. Jiga peuting tadi, katembongna teh geus parna kacida panyakitna teh.
“Teu meunang askeskin, kitu Kang?” ceuk Maman, tatangga di bedeng.
Kuring gideug. Teu apal kumaha carana meunang askeskin teh. Rea batur ge nu sarua teu kabagean kartuna. Eleh keneh ku dulur RT, najan jalma ay age mareunang kartu askeskin nu cenah keur nu miskin teh.
Ras ka Si Cikal. Moal henteu pas balik teh pasti nagih baju bebetmenan tea. Komo da si Bungsu geus dipangmeulikeun baju jeung sendalna. Pasti kana nagihna.
Tilu bulan ka tukang, kungsi lahlahan balik ka lembur. Niat mah hayang ngagarap tanah nu satapak peucang tea di Cikaleker. Ngan geuning halodo beuki entrang-entrangan. Tanah ngahgar teuing naon nu kudu dipelakkeun. Balik deui weh ka kota. Dadagangan deui. Da ceuk angkeuhan, kabantuan ku pamajikan tea nu sok buburuh ngabordel.
Ayeuna kaayaan teh bet karasana robah pisan. Cocooan rea nu araheng. Momobilan kapan nu make remot ge geus nyampak di mamana. Boa geus euweuh nu resepen meureun kana cocooan nu didfagangkeun ku kuring mah. Matak tepi ka wayah kieu can aya keneh nu datang. Teu meuli ge atuh ngilikan-ngilikan. Ngabeberah kana hate.
Si Monyet nu make kaos Persib tea geus rea nu ngalungan duit. Sora tatabeuhanana beuki tarik da ditabeuh ku nu sumanget nenjo duit kencring patingkoloncrang kana kaleng nu diasong-asong ka tiap nu lalajo.
Ret kana dagangan sorangan. Ret ka si Marwan nu keur nyicikeun bubuk cabe kana cimol nu keur ditungguan ku dua budak awewe nu geus ngeupeul duit keur meulina. Ret ka Mang Aceng nu keur sarua ngaladangan. Ret ka si Monyet.
Ras ka imah. Kadenge sora batuk pamajikan. Kadenge sora si Cikal keur babatukan make kedok bari ngasuh adina.
Jung nangtung. Kedok badut dina meja dagangan jiga nu ngarenyohan, jiga nu ngajak ocon. Kuring asa manggih akal. Kop kedok badut teh dipake. Pas pisan kana beungeut sorangan. Ujug-ujug hayang ngarengkenek. Ujug-ujug hayang ngigel. Ngan badingkeung weh ngigel bari make kedok.
Si Marwan seuri. Teu lila rob barudak ngarariung kuring bari sareuri. Nyeungseurikeun si badut nu terus joged di tengah jalma rea nu aya di ieu lapang. Nyeungseurikeun kuring. Kuring asa dihaminan, terus ngigel beuki motah. Nu tadina awak karasa leuleus da keur puasa, ngadadak jiga datang tanaga anyar. Sakabeh kasedih nu nyangkaruk dina dada, dina ati, robah warna jadi tanaga nu ngalantarankeun kuring manggih gerak-gerak anyar saban datang jalma nu niat ngalalajoan.
Awak jiga nu terus misah tina pikiran. Cus-cos pikiran kana sakur kasusah, kana kasakit pamajikan, kana kahirupan nu teu daek menyat tina kabalangsak, kana kaayaan nu ngalantarankeun kuring kudu jadi badut pikeun kahirupan kuring sorangan.
Barudak nu lalajo kaleprok mirig engklak leungeun kuring. Si Marwan katembong melongkeun jiga nu bengong. Manehna mah apaleun pisan kana kaayaan kuring das ok remen diajak nyarita. Jigana ukur manehna deuih nu kiwari apaleun, yen di satukangeun kedok badut nu napel na beungeut kuring, lalaunan cipanon kuring nyalangkrung.***

Ramadhan, 1487 H.

Nu Datang Tengah Peuting

MANEHNA masih keneh nangtung di hareupeun eta imah. Geus rada lila nangtung di dinyana teh, sanggeus anjog ka ieu tempat tur pikiranana terus pagaliwota ku kekecapan naon nu kudu tiheula dipokkeun. Lima belas taun ka tukang, manehna ge kungsi nangtung di dinya. Malah sababaraha kali, dina sababaraha peuting.

Geus peuting. Manehna ngilikan arloji. Jarum posfor nu pondokna nunjuk angka hiji. Ampir janari. Janari leutik malah cenah. Tanggah. Aya bentang baranang, sesana kahalangan reueuk hideung. Gap kana panto pager, karasa tiis ku ibun. Angin ngahiliwir. Leungeunna lalaunan nyurungkeun panto pager, tetela teu dikonci, atawa memang euweuh koncian. Tapi leungeunna teu laju, malah panto pagerna lalaunan ditutupkeun deui. Ret kana panto imah nu kacaangan ku lampu lima watt tina palapon teras hareup. Ret kana jandela nu aya di sisi beulah wetan. Paroek. Jandela kamarna eta teh. Biasa sok dipoekan mun manehna sare teh.

Manehna tangtu keur meujeuhna tibra. Keur ngimpi naon? Dua poe kamari ditelepon, tapi teu nyambung-nyambung. Naha geus diganti kitu nomer telepon imah teh? Naha make diganti? Atawa geus euweuh teleponan?
Lalampahan jauh nu geus disorang kiwari ukur nyesakeun rasa sono kana tempat pangreureuhan. Sukuna karasa beurat, leuwih ti cangkeul. Tapi manehna can wani keneh muka panto pager, mana komo ngetrok panto eta imah. Rasa sono nu ngawasa dadana, saheulaanan dipeper ku manehna. Manehna masih keneh hayang neangan kecap nu merenah nu engke baris diomongkeun ka nu kiwari keur dilamun. Lima belas taun teu panggih. Kuduna mah rea pisan nu hayang dicaritakeun ku manehna teh, tapi sanggeus tepi ka hareupeun imahna, naha bet ngadadak laleungitan. Manehna ngarahuh. Enya, kungsi nyieun kasalahan. Heueuh.

Basa kadenge sora tahrim ti masjid nu teu jauh ti eta imah, manehna masih keneh nangtung hareupeun pager. Manehna mah teu ningalieun, yen gigireun panto imah nu ukur kacaangan ku lampu lima watt tea, aya keretas ditapelkeun kana tembok, aksarana geus burem ku heubeul jeung kekebul: Rumah ini akan dijual…

Tasik, Desember 2007